Υπάρχει, μια συνήθεια της εποχής μας που αξίζει να μας προβληματίσει. Πολλά παιδιά, αλλά και νέοι, έχουν συνδέσει τόσο πολύ την καθημερινότητά τους με το κινητό και το tablet, ώστε δυσκολεύονται να τα αποχωριστούν ακόμη και όταν βρίσκονται σε έναν αθλητικό χώρο.
Δεν είναι πλέον παράξενο να βλέπεις μια συσκευή πάνω στο τραπέζι, δίπλα στο φιλέ, στην τσέπη ενός αθλητή ή αθλήτριας, έτοιμη να τραβήξει την προσοχή με την πρώτη ειδοποίηση. Ακόμη κι όταν δεν χρησιμοποιείται, η σκέψη ότι μπορεί να έρθει ένα μήνυμα ή μια ενημέρωση αρκεί μερικές φορές για να αποσπάσει τη συγκέντρωση.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους. Στην Ελλάδα, εννέα στα δέκα παιδιά ηλικίας 5–12 ετών είναι ήδη χρήστες του διαδικτύου, ενώ στα παιδιά άνω των 10 ετών το ποσοστό φτάνει σχεδόν το 97%. Ο μέσος χρόνος που αφιερώνουν στο διαδίκτυο είναι περίπου 100 λεπτά την ημέρα.
Παράλληλα, σύμφωνα με έρευνες σε νέους αθλητές/τριες η προβληματική (υπερβολική-καταναγκαστική) χρήση του κινητού η του τάμπλετ αγγίζει το 40% σε ορισμένους πληθυσμούς νεαρών αθλητών\ιων. Σε μελέτες με έφηβους αθλητές/ες καταγράφηκε μέση χρήση smartphone περίπου 4,6 ώρες ημερησίως, περισσότερο και από τον γενικό μέσο όρο των συνομηλίκων τους.
Και εδώ γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα: αν πηγαίνουμε σε μια προπόνηση για να γυμνάσουμε το σώμα και να ξεκουράσουμε το μυαλό μας από την καθημερινότητα, γιατί να μεταφέρουμε μαζί μας όλες τις ψηφιακές περισπάσεις;
Παραδείγματα από την καθημερινότητα των γηπέδων:
- Στην ανάπαυλα του νερού, αντί να μιλήσουν με τους συμπαίκτες τους, πολλοί νέοι σκύβουν αμέσως πάνω από την οθόνη για να ελέγξουν μηνύματα ή stories.
- Κατά τη διάρκεια ενός φιλικού αγώνα, μια ειδοποίηση στο κινητό που βρίσκεται στην άκρη του γηπέδου αρκεί για να χαθεί η συγκέντρωση πριν από μια κρίσιμη φάση.
- Γονείς στις κερκίδες κοιτάζουν το τηλέφωνο αντί να παρακολουθούν το παιδί τους, στέλνοντας έτσι —χωρίς να το θέλουν— το μήνυμα ότι η οθόνη είναι πιο σημαντική από τη στιγμή.
- Σε κάποιες ομάδες, αθλητές/ες βάζουν το κινητό στο αθόρυβο αλλά το κρατούν στην τσέπη της φόρμας, με αποτέλεσμα να το «αισθάνονται» και να περιμένουν τη δόνηση.
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και η χρήση του κινητού για μόλις 30 λεπτά πριν από την προπόνηση μπορεί να αυξήσει την πνευματική κόπωση και να μειώσει τα οφέλη της προπόνησης.
Η ενασχόληση με τα social media για πάνω από μισή ώρα πριν από την άσκηση έχει συνδεθεί με χειρότερη λήψη αποφάσεων κατά τη διάρκεια της προπόνησης. Γενικότερα, τα παιδιά που αποκτούν smartphone πριν από τα 13 χρόνια εμφανίζουν σημαντικά αυξημένους κινδύνους: περίπου 31% υψηλότερη πιθανότητα συμπτωμάτων κατάθλιψης, 40% μεγαλύτερο κίνδυνο παχυσαρκίας και πάνω από 60% αυξημένο κίνδυνο ανεπαρκούς ύπνου.
Η προπόνηση, ακόμη και ένα απλό παιχνίδι με φίλους, είναι μια ευκαιρία να κάνουμε ένα πραγματικό διάλειμμα από τις οθόνες. Να συγκεντρωθούμε, να κινηθούμε, να γελάσουμε, να επικοινωνήσουμε με τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας και να ζήσουμε τη στιγμή χωρίς διακοπές.
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε την τεχνολογία ως εχθρό ούτε να κατηγορούμε τα παιδιά για μια συνήθεια που έχει γίνει μέρος της ζωής τους. Χρειάζεται, όμως, να τους δείξουμε στην πράξη ότι υπάρχουν στιγμές που αξίζει να είμαστε πραγματικά παρόντες.
Ένας απλός κανόνας μπορεί να είναι μια καλή αρχή: κατά τη διάρκεια της προπόνησης ή του παιχνιδιού, το κινητό να μένει στο αθόρυβο, σε ασφαλές σημείο και μακριά από το τραπέζι ή το γήπεδο, εκτός αν υπάρχει ουσιαστικός λόγος να χρησιμοποιηθεί.
Οι γονείς, οι προπονητές και οι ίδιοι οι αθλητές μπορούν να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια χωρίς τιμωρητική διάθεση, αλλά με συνέπεια και σωστό παράδειγμα.
Όταν ο προπονητής αφήνει το τηλέφωνό του στην άκρη και όταν ο γονιός παρακολουθεί πραγματικά τον αγώνα, το μήνυμα περνάει πιο δυνατά από οποιαδήποτε διάλεξη.
Το ζητούμενο δεν είναι να απαγορεύσουμε τη σύγχρονη ζωή. Είναι να θυμηθούμε ότι δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς συνδεδεμένοι με μια οθόνη για να αισθανόμαστε καλά. Το μπαλάκι δεν στέλνει ειδοποιήσεις. Ζητά, όμως, κάτι εξίσου σημαντικό: να είμαστε εκεί, τη στιγμή που παίζεται ο πόντος. Το πραγματικό κέρδος δεν γράφεται στον πίνακα.
Σύνταξη-επιμέλεια άρθρου: Κυπραίος Επαμεινώνδας
Σημείωση: Τα στατιστικά στοιχεία και οι μελέτες που αναφέρονται στο κείμενο βασίζονται σε έρευνες και δημοσιεύσεις που αντλήθηκαν από το διαδίκτυο.
Στατιστικά: Κινητό, Οθόνες & Νέοι Αθλητές
| Κατηγορία | Στατιστικό Στοιχείο | Ποσοστό / Αριθμός |
|---|---|---|
| Χρήση διαδικτύου στην Ελλάδα | Παιδιά 5–12 ετών που χρησιμοποιούν διαδίκτυο | 90% |
| Χρήση διαδικτύου στην Ελλάδα | Παιδιά άνω των 10 ετών | ≈ 97% |
| Χρόνος οθόνης | Μέσος χρόνος στο διαδίκτυο (παιδιά) | ≈ 100 λεπτά / ημέρα |
| Νέοι αθλητές | Προβληματική / υπερβολική χρήση κινητού | ≈ 40% |
| Έφηβοι αθλητές | Μέση ημερήσια χρήση smartphone | 4,6 ώρες |
| Επίδραση πριν την προπόνηση | Χρήση κινητού για 30 λεπτά πριν την προπόνηση | Αυξάνει πνευματική κόπωση & μειώνει οφέλη |
| Social Media | Χρήση >30 λεπτά πριν την άσκηση | Χειρότερη λήψη αποφάσεων |
| Πρώιμη απόκτηση smartphone | Κίνδυνος συμπτωμάτων κατάθλιψης (πριν τα 13) | +31% |
| Πρώιμη απόκτηση smartphone | Κίνδυνος παχυσαρκίας (πριν τα 13) | +40% |
| Πρώιμη απόκτηση smartphone | Κίνδυνος ανεπαρκούς ύπνου (πριν τα 13) | +60% και άνω |
